رائفی پور و حسن عباسی به جای زعمای قوم!/ چگونه جامعتین از مرکزیت اصولگرایان خارج شدند؟
تاریخ انتشار: ۰۰:۲۸ - ۲۹ آبان ۱۳۹۹
رویداد۲۴ گزارش می‌دهد؛
زمان برگزاری انتخابات ۱۴۰۰ هر روز نزدیکتر می‌شود. در این شرایط به جای پررنگ‌تر شدن نقش روحانیت، اخباری مبنی بر کناره‌گیری آنها شنیده می‌شود. آیا این ظاهر ماجراست و در خفا اتفاقات دیگری در حال رخ دادن است؟

جامعتین انتخابات 1400

رویداد۲۴ میثم سعادت: در حالیکه اصولگریان چه چراغ خاموش و  چه آشکار جلسات حزبی خود را برای انتخابات ۱۴۰۰ برگزار می‌کنند، مهمترین جریان جناح راست پای خود را از انتخابات کنار کشیده است. آنچنانکه مرتضی مقتدایی نایب رئیس این جریان سیاسی نیز خبر داده که جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بنا ندارد تا در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده دخالت کند. چند روز گذشته نیز تاثیرگذارترین چهره جامعه مدرسین از شورای نگهبان کنار رفت و اینگونه به نظر می‌رسد که افول سیاسی حزبی که روزگاری محور ائتلاف اصولگرایان بود، آغاز شده است.

جریان راست حوزه علمیه با محوریت جامعه روحانیت مبار و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در بیشتر انتخابات دهه هفتاد، نقش اثرگذاری در این جریان داشت. اما به مرور، اختلافات درونی اصولگرایان از یکسو و از سوی دیگر بی‌اعتنایی چهره‌های تاثیرگذار آنها به زعامت مراجع تقلید باعث شد سرانجام این جریان به جایی برسد که انتخابات برایش علی السویه باشد! با این حال فعالان سیاسی تحلیل‌های دیگری از ماجرا هم دارند؛ از جمله اینکه گفته شد «اگر جامعه مدرسین و دیگران اعلام کنند که از انتخابات حمایت نمی‌کنند و از شخصی، حمایت ندارند، شاید به این دلیل باشد که برنده انتخابات ۱۴۰۰ از همین امروز معلوم است و نیازی نیست، افرادی خود را هزینه کنند و با بدنه جامعه درگیر شوند و در جامعه در مورد آنها، قضاوت‌های نادرستی بشود.»

احمدی نژاد و عبور از جامعتین

در انتخابات سال ۸۴، جریان اصلی اصولگرایان به رهبری جامعتین به دنبال ریاست جمهوری لاریجانی بود. نتایج انتخابات، اما برای این جریان خوشحال‌کننده نبود. لاریجانی نه در سطح بزرگان اصولگرا، نه در سطح بدنه تبلیغاتی و نه در سطح عامه مردم اقبالی نیاورد. همزمان آیت الله مصباح یزدی عضو دیگر جامعه مدرسین تلاش بی‌وقفه‌ای برای پیروزی محمود احمدی نژاد نامزد اختصاصی خود می‌کرد.

جامعتین در انتخابات بعدی سعی کرد برای آیت الله مصباح یزدی، شأنی در سطح دبیرکل جامعتین قائل شود و با تشکیل شورای فقهی اصولگرایان، همچنان در بطن تصمیمات باقی بماند، اما نه مصباح یزدی آن‌ها را به رسمیت می‌شناخت و نه سایر اصولگرایان ضرورت ائتلاف با جامعتین را احساس می‌کردند. آخرین تیر این ترکش انتخابات خبرگان بود که جامعتین به خاطر رودربایستی‌های معمول نام هاشمی رفسنجانی را در فهرست خود قرار داد و همین موضوع باعث اختلافات درونی اصولگرایان شد و در نهایت احزاب متفرقه، لیستی بدون نام هاشمی منتشر کردند.

در همان انتخابات در شهر قم، جبهه پایداری در کنار فهرست اعلام شده از سوی جامعه مدرسین در شهر قم که «علی لاریجانی» رییس پیشین مجلس را هم شامل می‌شد؛ فهرست دیگری با حضور نامزد مورد نظر خود در شهر قم منتشر کرد و نام فهرست اصولگرایی بر آن نهاد.


بیشتر بخوانید: از جامعه المصطفی تا شورای نگهبان/«علیرضا اعرافی» در مسیر جایگزینی «احمد جنتی»


به گزارش رویداد۲۴ انتخابات مجلس دهم عرصه عمل اصلاح طلبان بود، اما دوره یازدهم انتخابات مجلس رویه «ان قُلت»آوری در تصمیم این نهاد از سوی برخی طیف‌ها جدی‌تر دنبال شد به گونه‌ای که در فهرست منتشر شده از قم، هر سه نامزد مورد حمایت جبهه پایداری بودند. با این توصیفات می‌توان اینگونه استنباط کرد که جامعه مدرسین حوزه علمیه قم پس از چهار دهه حضور میاندارانه و موثر در اردوگاه راست سیاسی، این روز‌ها میدانی برای میدان‌داری خود نمی‌یابد یا به دیگر سخن با افزایش طیف‌های متنوع در این اردوگاه مجالی برای برآورده ساختن انتظارات آن دست‌کم تاکنون فراهم نشده است.

رائفی پور به جای زعمای قوم!

نسل جدید اصولگرایان به بزرگان خود توجهی نداشتند و معتقد بودند آنها به مرور زمان محافظه‌کار شده‌اند بنابراین شیفت سیاسی آنها از روحانیون پیشکسوت به اصولگرایان ارتدکس جدید از همین دوره آغاز شد. آن‌ها مداحی را بیشتر از سخنرانی دوست داشتند. قهرمان نسل آن‌ها روحانیونی مثل هاشمی و بهشتی نبودند بلکه منبر رائفی پور، حسن عباسی و حاج منصور برای آن‌ها جذاب‌تر بود. گاهی میان این دو گروه اختلافاتی پیش می‌آمد. مثل انتقاداتی که آیت الله مکارم شیرازی و ناطق نوری از رحیم مشایی کردند. انتقاداتی که هنوز هم ادامه دارد و در مقطعی منجر به زندانی شدن حسن عباسی شد.

خروج جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از کورس انتخابات، به معنای انزوای کامل آن‌ها نیست و این تشکیلات همچنان رویه چهل سال گذشته خود را برای معرفی مراجع تقلید و اعلام مخالفت و انتقاد از روحانیونی که مشی سیاسی منتقد جمهوری اسلامی دارند را حفظ کرده‌اند.

چند روز پیش بود که آن‌ها بیانیه تندی در نقد آیت الله کمال حیدری منتشر کردند. اکثریت اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم عضو مجلس خبرگان هستند و نهاد‌های دیگری به خصوص شورای نگهبان هم ارتباط خوبی با این تشکیلات دارند که البته شاید استعفای محمد یزدی از عضویت در شورای نگهبان، پایانی بر این همکاری باشد.

جامعه روحانیت مبارز و انتخابات ۱۴۰۰ 

در سوی دیگر جامعتین، جامعه روحانیت مبارز قرار گرفته که ظاهرا برنامه جدی‌تری برای انتخابات ریاست جمهوری دارد. آنها خوشحالی خود را از شکست ترامپ پنهان نمی‌کنند. چه آنکه روز گذشته مصباحی مقدم سخنگوی جامعه روحانیت مبارز از امیدواری‌اش به مشارکت جدی مردم در انتخابات پیش رو سخن گفت و به رویداد۲۴ توضیح می‌داد که با این شرایط از رای نیاوردن ترامپ بسیار خوشحالم.

آنها از مدت‌ها پیش برنامه خود برای انتخابات را آغاز کرده‌اند؛ آنچنان که موسی پور عضو شورای مرکزی حزب نیز خبر داده که در جلسه‌ای موضوع انتخابات ریاست جمهوری و راهبرد حضور این تشکل سیاسی اصولگرا در آن مورد بررسی قرار گرفته است.

جامعه روحانیت حزبی میانه‌رو تر از جامعه مدرسین به شمار می‌رود و بسیار تلاش کرد دست به بازسازی تشکیلاتی بزند و چهره‌های میانه‌روی قدیمی را نیز به حزب بکشاند که البته در بخشی از آن موفق نبود. اما در حقیقت مشکل حضور چهره‌های میانه‌رو یا قدیمی نبود، مشکل آنجا بود که بدنه اصولگرایان همانگونه که از جامعه مدرسین دل بریدند، از جامعه روحانیت نیز فاصله گرفتند تا به مرور برای جوانانی که ایده‌های نسل قدیم را دوست ندارند، تاثیر و نفوذ سخنرانان مذهبی - سیاسی همچون رائفی‌پور از چهره‌های قدیمی جامعتین بیشتر شود. در این شرایط دردسر بزرگ آنجاست که این بدنه پارامترهایی برای نیروهای ارزشی دارد که چندان خوشایند عمده روحانیون قدیمی نیست.

خبر های مرتبط
نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر: