نکاتی که درباره اختلاف دولت و مجلس باید بدانید | رویداد24
تاریخ انتشار: ۱۲:۳۶ - ۰۵ اسفند ۱۳۹۹
رویداد‌۲۴ گزارش می‌دهد؛
سایه انتخابات ۱۴۰۰ بر سر دولت و مجلس، کار را به تقابل شدید میان قوه مقننه و مجریه کشانده است. تقابلی که به جز ماجرای یکشنبه سیاه مجلس در گذشته نمودی نداشت. رویداد۲۴ ماجرای اختلاف مجلس و دولت بر سر لغو اجرای پروتکل پادمانی را بررسی کرده است.

اختلاف دولت و مجلس

رویداد۲۴ خدیجه غبیشاوی: اجرای پروتکل الحاقی و دسترسی‌های فراپادمانی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در کشور از بامداد امروز ۵ اسفند متوقف شد، اما به گفته رئیس‌جمهور این اقدام به گونه‌ای انجام شد که هزینه‌های آن برای کشور کاهش پیدا کند. اقدامی که در نتیجه توافق دولت و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حاصل شد و البته اصلا به مذاق مجلس شورای اسلامی به ریاست محمدباقر قالیباف و حامیانش خوش نیامد و کار به پرونده سازی و تهدید کشیده شد و برخی نمایندگان در حال جمع کردن امضا هستند تا صالحی و روحانی را به قوه قضاییه بکشانند.

ماجرای اختلاف دولت و مجلس از کجا آغاز شد؟

«تسویه حساب سیاسی» یا «تحرکات انتخاباتی»، هرچه که باشد، اختلاف میان دولت و مجلس بر سر لغو اجرای پروتکل الحاقی از این هفته به اوج خود رسید. در حالی که مقدمات توقف اجرای پروتکل الحاقی انجام و قرار بود روز پنجم اسفند این قانون اجرایی شود، یکشنبه شب پس از پایان سفر یک روزه رافائل گروسی به ایران و در حالی که روزنامه‌ها صفحه نخست خود را برای روز بعد نهایی کرده بودند، خبری منتشر شد که از توافق ۳ ماهه ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حکایت می‌کرد.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پس از بازگشت از ایران، این سفر و تحولات آن را مثبت ارزیابی کرد و خبر داد که ایران و آژانس در موضوع برنامه نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای همکاری کنند.

گروسی همچنین خبر داده که «آژانس برای سه ماه فعالیت‌های راستی‌آزمایی خود را همچنان ادامه می‌دهد تا این تفاهم فنی به مذاکرات سیاسی ختم شود.» اما کار به همین جا ختم نمی‌شد و گروسی پس از ترک ایران تاکید کرد: «متأسفانه پروتکل الحاقی لغو خواهد شد، اما ما روی یک ترتیبات خاص دوطرفه تفاهم کردیم که بتوانیم از این دوران پلی بزنیم به حفظ نظارت آژانس. دسترسی ما کمتر خواهد شد، اما آن سطح از نظارت خود را که نیاز داشتیم با این توافق حفظ کردیم، در واقع به یک راه حل موقت رسیدیم. به گفته مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی، آنچه تغییر می‌کند بازه زمانی فعالیت‌های آژانس خواهد بود، اما تعداد بازرسان کاهش نمی‌یابد و بازرسی‌های سرزده امکان‌پذیر است.»

واکنش مجلس به لغو اجرای پروتکل الحاقی

انتشار این خبر در واپسین دقایق روز یکشنبه کافی بود تا صبح روز دوشنبه رسانه‌ها به بازتاب واکنش‌های تند مجلس به این موضوع بپردازند. مجلس که با طرح اقدام راهبردی به دنبال نظارت بر اجرای برجام و خارج کردن مسیر آن از دست دولت و به کنترل درآوردن آن بود، به یک باره خود را در مقابل توافقی دید که قرار است مسیر سیاسی برای ادامه مذاکرات هسته‌ای میان دولت حسن روحانی و اعضای گروه ۱+۵ را هموار کند؛ موضوعی که با فعالیت‌های چندماه اخیر مجلس که به گفته برخی ناظران به شدت بوی انتخاباتی بودن می‌دهد، سازگار نبود. همین مساله موجب عصبانیت نمایندگان نسبت به دولت و اظهارنظر‌هایی در این باره شد که پیش از این نمود نداشت و بیانگر اوج تنش در روابط مجلس و دولت است.

از پرونده‌سازی برای صالحی تا تهدید روحانی

به گزارش رویداد‌۲۴ نمایندگان مجلس عصبانیت خود را از آنچه دولت در مذاکره با دبیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی صورت داده بود با پرونده‌سازی برای روحانی و صالحی و تهدید به راه ندادن اعضای دولت به مجلس و همچنین توقف بررسی لایحه بودجه عیان کردند.

توئیت محمدباقر قالیباف رئیس مجلس اولین واکنش بهارستان به توافق ایران و آژانس بود. وی در این باره نوشت: «طبق قانون مجلس، اجرای پروتکل الحاقی از تاریخ ۵ اسفند به طور کامل متوقف خواهد شد و هرگونه دسترسی فراتر از پادمان کاملاً ممنوع و غیرقانونی است. هر نوع همکاری فراپادمانی در آینده با آژانس نیز طبق ماده ۷، نیاز به تصمیم مجلس دارد. ماده ۹ قانون، اجرای دقیق آن را تضمین می‌کند.»

پس از قالیباف، کار به بودجه و رفتار قهری مجلس با دولت رسید. مالک شریعتی نماینده مجلس در توییتر اعلام کرد که «در واکنش به اقدام دولت در توافق با آژانس کار بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۰ در مجلس متوقف شده است.»

شریعتی نماینده تهران این موضوع را به دلیل توافق دولت با آژانس خواند و تاکید کرد که «رسیدگی به لایحه بودجه از دستور کار مجلس خارج شده است. مجلس به دلیل تفاهم مشکوک دیروز دولت با آژانس و احتمال قوی نقض قانون اقدام راهبردی، از دستور رسمی خود خارج شد. مشخص نیست توقف بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ که ارتباط مستقیم با دخل و خرج مردم و سازمان‌ها دارد چه ارتباطی با جزئیات توافق ایران و آژانس دارد چرا که دولت دقیقا مصوبه شورای عالی امنیت ملی را اجرا کرده است.»

اعتراض مجلسی‌ها به همین جا ختم نشد. مجتبی ذوالنوری نماینده نزدیک به جبهه پایداری و رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تهدید کرد که «هیچ مقام دولتی دیگر حق ورود به مجلس را ندارد زیرا این توهین به ملت است که نوکر خود، گروسی را به ایران بفرستند که با دولت قراردادی امضا کند و قانون مجلس را نادیده بگیرد.»

ذوالنوری گفته «در حال جمع‌آوری امضا برای بیانیه‌ای هستیم که طبق آن افرادی که قانون مجلس را اجرا نکرده‌اند. طبق ماده ۲۳۴ آیین‌نامه داخلی مجلس به قوه قضاییه معرفی شوند تا آن قوه با او برخورد کند. مجلس باید بایستد اینکه فلان شخص بیاید و به نمایندگان توهین کند و سر نمایندگان شیره بمالد، جایز نیست تا زمانی که این توافق نامه پاره نشود هیچ مقام دولتی اجازه حق ورود به مجلس را ندارد.»


بیشتر بخوانید:مستند هتل کوبورگ از تخریب برجام تا تحقیر دولت/ جنگ روانی صداوسیما به نفع نامزد جریان خاص


اقدامات مجلس تا شکایت از روحانی و صالحی نیز ادامه داشت. روز گذشته یک عضو هیات رئیسه مجلس از شکایت نمایندگان از روحانی و صالحی به خاطر استنکاف از اجرای قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها خبر داد. حسینعلی حاجی دلیگانی نماینده مردم شاهین شهر در مجلس شورای اسلامی گفت: «نمایندگان به خاطر نقض و استنکاف از اجرای قانون مجلس درباره اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها از حجت‌الاسلام حسن روحانی و علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی طبق ماده ۲۳۴ آیین نامه داخلی مجلس شکایت کردند.»

آش شور دعوای مجلس و دولت صدای کیهان را درآورد

روزنامه کیهان که تقریبا با هر اقدام دولت مخالف است، این بار در یادداشتی به قلم حسین شریعتمداری از تندروی مجلس گلایه کرد و نوشت: «تعداد قابل توجهی از نمایندگان مجلس، زبان به اعتراض گشودند و این توافق را با آنچه در مصوبه آمده بود، مغایر می‌دانستند، در حالیکه گنجاندن این بند در توافق مانعی در مسیر اجرای مصوبه مجلس نیست، چرا که خودداری ایران از اجرای پروتکل الحاقی به ۳ ماه بعد موکول نشده، بلکه ما به کاهش تعهدات‌مان ادامه می‌دادیم و اگر طی ۳ ماه آینده همه تحریم‌ها را لغو کردند، به تعهدات‌مان باز می‌گشتیم.»

واکنش رهبر انقلاب به اختلاف دولت و مجلس

مطلب کیهان البته بیش از آنکه در حمایت از دولت باشد، استقبال از سخنان رهبر انقلاب بود که روز گذشته به دولت و مجلس هشدار داده بود که دو صدایی نباشند. رهبر انقلاب ابتدا این سوال را طرح کرده بود که «اگر دشمن برداشتن تحریم‌ها را منوط به یک یا چند شرط کند که انجام آن‌ها ممکن است به‌شدت گمراه کننده و هلاک کننده باشد، نظام اسلامی چه باید بکند؟» و پاسخ این سوال را اینگونه داده بود که باید «صبر و استقامت کرد» و خطاب به دولت و مجلس هشدار داد که «دو طرف، قضیه را با همکاری یکدیگر حل کنند و نباید اختلاف‌ها رها یا تشدید شود که نشان‌دهنده دوصدایی باشد.»

تقابل مجلس با دولت تا کجا ادامه دارد؟

در پیش بودن انتخابات ۱۴۰۰ و قرار گرفتن فردی در صدر مجلس که به نظر می‌رسد سودای رسیدن به پاستور را دارد باعث شده که تقابل میان دولت و مجلس هم شدت بگیرد و هم از دایره توازن خارج شود.

همواره اختلاف دولت و مجلس جزء لاینفک ادوار پیشین مجلس بوده است؛ همچون ماجرای یکشنبه سیاه مجلس که علی لاریجانی در جایگاه ریاست مجلس نشسته بود و در جایگاه سخنران نیز محمود احمدی نژاد رئیس جمهور وقت قرار گرفته بود و انتشار فیلم برادر علی لاریجانی در صحن علنی مجلس به اختلاف شدید دولت و مجلس ختم شد اما حتی در این مورد هم ماجرا کار به تهدید و جلویگری از ورود رییس جمهور به مجلس نکشید؛ اتفاقی که اما در مجلس اصولگرای یازدهم رخ داد.

چندی پیش محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران گفته بود که مخالفان دولت حاضرند برجام به هر قیمتی شکست بخورد و توافق در دوران آنها انجام شود. حسن روحانی نیز به طعنه خطاب به نمایندگان مجلس گفته بود «بگذارید تحریم‌ها برداشته شود، افتخار آن برای شما»

به نظر می‌رسد مجلس یازدهم برای جلوگیری از هرگونه قرارداد خارجی که به گشایش احتمالی فضا بینجامد، دولت را تحت فشار گذاشته است. در چنین فضایی بالا گرفتن اختلافات برای بار دیگر باز هم قابل پیش‌بینی است. این مشکل البته با روی کار آمدن یک دولت اصولگرا برای مجلس یازدهم حل خواهد شد، حال باید دعا کنیم دولت بعدی از جناح مورد حمایت مجلس برخیزد در غیر این صورت می‌توان پیش بینی کرد مجلس آتش توپخانه خود را علیه دولت آینده و برجام تند‌تر کند.

خبر های مرتبط
نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر: