تاریخ - برگزیده
شیخ خزعل؛ مردی با میراث مبهم: خیانت یا استقلال؟

شیخ خزعل؛ مردی با میراث مبهم: خیانت یا استقلال؟

شیخ خزعل از مشاهیر قوم عرب ایران و از چهره‌های پیچیده در تاریخ است که تقریبا نگاهی میانه به او وجود ندارد؛ برخی او را به خاطر نزدیک شدن به انگلستان خائن می‌خوانند و می‌گویند در همان دوره چهره‌هایی همچون رییس دلواری مسیری متفاوت از شیخ خزعل انتخاب کردند. حامیان او نیز معتقدند او نماد دوران طلایی عرب‌های ایران است که توانسته بود استقلال آنها را حفظ کند ونزدیک شدن او به انگلستان تنها توافقی استراتژیک بوده نه موضوعی ایدئولوژیک، بنابراین از این منظر اتهام انگلیسی بودن او بدون در نظر گرفتن شرایط تاریخی یک تالی فاسد دارد؛ آنهم اینکه اگر چنین تحلیلی درست باشد، ما را به این نتیجه می‌رساند که تمام توافقات ایران با دولت‌های خارجی در هر زمانی وطن فروشی بوده است.
احمد متین دفتری؛ نخست وزیر تبعیدی دوره پهلوی

احمد متین دفتری؛ نخست وزیر تبعیدی دوره پهلوی

احمد متین دفتری نخست وزیر دوران رضا شاه پهلوی بود که البته مورد غضب او قرار گرفت و به زندان افتاد و سپس تبعید شد. او در سیاست بمیراث خاصی از خود به یادگار نگذاشته اما در رشته تخصصی خودش یعنی حقوق میراث‌های ماندگاری به یادگار گذاشته است. با این حال آنچه از به یاد مانده، حضور او در عرصه‌های سیاسی همچون نخست وزیری و حضور مجلس سنا بوده است.
نصرت الدوله فیروز؛ شاهزاده‌ بد اقبال قجری

نصرت الدوله فیروز؛ شاهزاده‌ بد اقبال قجری

نصرت الدوله فیروز پنج بار مقام وزارت را به‌دست آورد. در کابینه وثوق الدوله دو بار وزیر عدلیه و یک بار وزیر امور خارجه شد، در کابینه سردار سپه مدتی وزیر عدلیه بود و سپس وزیر مالیه شد. از طرفی، سه دوره نمایندگی مجلس را هم در کارنامه خود یدک می‌کشید. از این‌رو نصرت الدوله خود را از هر جهت شایسته پست رییس الوزرایی می‌دانست. فیروز فیروز بیش از هر چیز به خاطر قرارداد ۱۹۱۹ به شهرت رسیده زیرا به عنوان وزیر امور خارجه یکی از سه امضاکنندهٔ قرارداد بود. فیروز همچنین مبتکر صدور شناسنامه در ایران بوده است. زندگی او اما پایان خوشایندی نداشت و به دستور رضا شاه پهلوی کشته شد.
آیت الله حائری یزدی؛ فقیهی که راهش در جمهوری اسلامی رهرو نیافت!

آیت الله حائری یزدی؛ فقیهی که راهش در جمهوری اسلامی رهرو نیافت!

آیت الله حائری یزدی موسس حوزه علمیه قم یکی از غیرسیاسی‌ترین روحانیون ایران بود که در عمر ۷۷ ساله‌اش یکبار هم در مسائل مربوط به حاکمیت اظهار نظر نکرد و تلویحا معتقد بود دین فقط باید در حوزه باقی بماند و از این هراس داشت که ورود دین به سیاست، کل دستاوردش را بر باد بدهد. با این حال عمده شاگردانش پس از او اعتقادی به این مسیر نداشتند و چهره‌هایی همچون آیت الله خمینی و بعد از آن آیت الله منتظری دین را کاملا سیاسی تفسیر می‌کردند و از این جهت دست‌کم در ایران راهش روهرو نیافت و طلبه‌های نسل پس از او یکی از دیگری سیاسی‌تر شدند و حتی حکومت را در دست گرفتند. رویداد۲۴ در گزارش چهره‌های خود زندگی آیت الله حائری یزدی را بررسی کرده است.
سپهبد قرنی از کودتا تا ترور

سپهبد قرنی از کودتا تا ترور

دو تیر شلیک کردند و سوار موتور شدند و به سرعت از محل رفتند... دو گلوله به سینه و پای قرنی اصابت کرده بود. پیکر وی با وانتی به بخش جراحی بیمارستان مهر منتقل شد، اما سرلشکر قرنی چند لحظه بعد از انتقال به بخش جراحی درگذشت.
بازجویی‌های بیژن جزنی/ آنچه در جلسات چریک‌های فدایی خلق می‌گذشت

بازجویی‌های بیژن جزنی/ آنچه در جلسات چریک‌های فدایی خلق می‌گذشت

فصلنامه «مطالعات تاریخی» در شماره ۵۷ - تابستان ۹۶، برگه‌های بازجویی از بنیانگذاران و چهره‌های شاخص سازمان چریک‌های فدایی خلق را منتشر کرد که در میان آن‌ها چندین برگ از اعترافات بیژن جزنی هم دیده می‌شد که روز ۳۰ فروردین ۱۳۵۴ همراه با ۶ نفر دیگر از چریک‌ها به نام‌های حسن ضیاظریفی، احمد جلیلی افشار، مشعوف کلانتری، عزیز سرمدی، محمد چوپان‌زاده و عباس سورکی به همراه مصطفی جوان خوشدل و کاظم ذوالانوار دو عضو سازمان مجاهدین خلق در تپه‌های اطراف زندان اوین به قتل رسیدند.
سپهبد نادر جهانبانی؛ اسطوره یا واقعیت +فیلم و عکس
رویداد۲۴

سپهبد نادر جهانبانی؛ اسطوره یا واقعیت +فیلم و عکس

تیمسار نادر جهانبانی یکی از مشهورترین نظامیان تاریخ ایران است که در عصر محمد رضا شاه پهلوی معاون فرمانده نیروی هوایی ارتش و بنیانگذار آکروجت ایران بود. جهانبانی ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ در پست نیروی هوایی دوشان‌تپه توسط نیروهای جمهوری اسلامی دستگیر شد و درست یکماه بعد در ۲۲ اسفند به حکم صادق خلخالی در زندان قصر تیرباران شد. جهانبانی در دهن ایرانیان جایگاهی فراتر از یک نظامی معمولی یافته و برای عده‌ای تبدیل به اسطوره شده است. رویداد۲۴ در گزارش چهره‌های خود از مشاهیر ایران، زندگی او را بررسی کرده است.
مرتضی قلی بیات؛ نخست وزیری که هیچ دستاوردی نداشت!

مرتضی قلی بیات؛ نخست وزیری که هیچ دستاوردی نداشت!

مرتضی قلی بیات نخست وزیر ایران در دوره پهلوی بود و با آن که در یکی از بدترین دوران‌های تاریخ معاصر ایران به نخست وزیری رسید، اما نقش پررنگی در سپهر سیاست ایران ایفا نکرد و بیشتر تلاش می‌کرد همه جریان‌های سیاسی را راضی نگه دارد. بعد از او قوام و مصدق در مقام نخست‌وزیری توانستند نقش مهمی را در سیاست ایران ایفا کند و هر کدام تاثیرات بسزایی را در تاریخ سیاسی برجای بگذارند.
محاکمه و اعدام هویدا به روایت صادق خلخالی: گفت: حضرت خلخالی! خواهش می‌کنم به مدت دو ماه اعدام مرا به تاخیر بینداز

محاکمه و اعدام هویدا به روایت صادق خلخالی: گفت: حضرت خلخالی! خواهش می‌کنم به مدت دو ماه اعدام مرا به تاخیر بینداز

به مجرد ورود من به قصر، شور و هیجانی به وجود آمد و صدای پایکوبی‌ها در قصر پیچید، آن‌چنان که هویدا و همپالگی‌هایش شوکه شدند. آن‌ها متوجه شدند که به قول خودشان، خلخالی جلاد، به قصر برگشته است! / من به پاسداران گفتم: «هرکس که می‌خواهد از درِ زندان قصر و یا درِ دادگاه به داخل بیاید مانعی ندارد، ولی از بیرون رفتن آن‌ها جلوگیری نمایید.» / چهار یا پنج دستگاه تلفن وجود داشت که می‌شد توسط آن‌ها با خارج تماس برقرار کرد؛ اما من همه تلفن‌ها را قطع و گوشی‌ها را در یخچال گذاشته و درِ آن را قفل کردم تا کسی نتواند با خارج تماس بگیرد.